Misverstanden verhelpen bij begrijpend lezen

Gepubliceerd op 8 september 2018 19:55

“Je BEGRIJPT mij niet!”

Heb je meegemaakt dat iemand jou verkeerd begrijpt?
Of zelfs dat jouw woorden uit zijn verband zijn getrokken?
Heel erg vervelend als jij een misverstand meemaakt.
Hele nare ervaring, nare emoties, nare gedachten.
Of dat je leerlingen je niet begrijpen?
Super frustrerend!

Een wirwar van meningen, emoties, reacties, verwachtingen, wensen, ideeën krioelen door elkaar.
Je voelt je overrompeld tijdens het communiceren.
Je ziet oorzaak-gevolg niet goed.
Meningen van feiten onderscheiden lukt niet meer.
Doel en middel helder te krijgen om een probleem op te lossen werkt niet zoals je in gedachten hebt.
Te snel vertroebelt de communicatie door eigen ervaring, emoties, eigen mening, maar ook de verborgen verwachtingen, wensen en ideeën.
Of je luistert maar met een half oor.
Of je denkt al snel te weten hoe het zit, zogenaamde inlegkunde, ofwel voorspellen.
De communicatie verbetert zo niet.

Het is algemeen geaccepteerd dat jij en ik onze ervaringen en onze mening snel klaar hebben. Leerlingen worden er zelfs op getraind in de huidige didactiek.

MAAR….daar ligt het gevaar op de loer dat jij en ik ook bij het begrijpend lezen een misverstand creëren.

Jij en ik denken aan een heel ander verhaal dan de schrijver bedoelt. En zo is al snel een misverstand de wereld in geholpen. Dus begrip ontwikkelen is belangrijk!
Elkaar begrijpen is de basis voor alle communicatie.

Begrijpen….het woord begrip zit erin.

Maar wat is begrip?
Begrip geeft aan dat je het snapt. Je hebt door wat de ander of jijzelf bedoelt. Zodra je iets begrijpt ben je in staat om volgende (denk)stappen te zetten.

Begrip is overal, op alle vlakken: mondeling, schriftelijke en handelend. Het ene moment ben je ontvanger, het volgende moment ben je zender.
Zo ontstaan: luisteren, spreken, lezen, schrijven, kijken/observeren, doen.

Begrip zit in elk schoolvak en in de hele maatschappij verweven. Uiterst belangrijk dus om het goed onder de knie te hebben.
Maak je hierin fouten, dan geeft dit nare situaties. Dat maak je zelf mee.
Dus het is belangrijk om begrip te ontwikkelen.
De vraag is: wat hoort er bij begrip?
Ik heb er net al een aantal verbanden genoemd. Oorzaak-gevolg, doel-middel relaties, meningen van feiten onderscheiden. Maar ook context, samenvatten, hoofdzaken van bijzaken onderscheiden, conclusies trekken, vraagstellingen horen bij begrip.

Raak je de weg al een beetje kwijt hoe je hierin overzicht krijgt?
Dan ga ik het nog complexer maken. 

Elk van deze taalverbanden heeft signaalwoorden die je een signaal geven.

Weet jij bijvoorbeeld wat voor signaal het signaalwoord ‘tenzij’ geeft?

Ik geef je even een zin ‘Ik eet geen pannenkoeken, tenzij we vanavond nog gaan wandelen of fietsen’.
Een te snelle reactie is: “Oh, lust je geen pannenkoeken?
Zie je de miscommunicatie?

Het woord ‘tenzij’ is dus belangrijk. Het woord ‘tenzij’ moet voorkomen in jouw woordenschat. Op het woord 'tenzij' kom ik zo terug.
En je moet je een beeld vormen van wat ik tegen jou heb gezegd.
Verder moet je goed kunnen omgaan met ontkenningen.

Tjonge, 1 zinnetje en meteen al een misverstand. Dus je hebt heel veel kennis en kunde/vaardigheden nodig om mij te begrijpen.

Ik neem je weer mee naar begrijpend lezen.
Het doel van begrijpend lezen is in eerste instantie dat je de schrijver begrijpt.

Als een mondeling misverstand al zo snel ontstaat, hoe snel begrijp jij de schrijver verkeerd.
Helaas geeft de schrijver vaak niet direct een weerwoord om te weerleggen als jij een misverstand creëert.
Dus zal jij zelf alle onderdelen van begrip moeten overzien. En gedetailleerd moeten toepassen. Pas dan doe jij recht aan de schrijver, jij begrijpt de schrijver!

Alle onderdelen van begrijpend lezen heb ik een vaste plek gegeven. Een vast opbouw en volgorde, een vaste denkstructuur in een pijlenmodel. Zo helikopter je over begrip heen en zoom je in om elk onderdeel goed te doordenken.

Hoe beter je de onderdelen beheerst, hoe verder je je ontwikkelt in begrip. Niet intuïtief op gevoel, maar heel bewust grip op begrip.

En als jij bewust grip op begrip hebt, dan kun je het modelen voor je leerlingen.
Omdat leerlingen grip op de lesstof krijgen, zijn ze gemotiveerder.
Daarom heb ik voor jou en je leerlingen alle onderdelen visueel en schematisch uitgewerkt. Daarbij heb ik signaalwoorden al gesorteerd bij elk onderdeel. Lekker makkelijk en overzichtelijk.

Het woord 'tenzij' is in mijn voorbeeld een voorwaarde....komt uit het schema.

 

Nog leuker is het dat misverstanden verminderen en schoolresultaten verbeteren door grip op begrip.
Leer jij binnenkort de kunst van begrijpend lezen aan je leerlingen aan, omdat jij de kunst hebt geleerd?
Ik help je daarbij met mijn expertise en met veel passie. Omdat ik geloof dat een goede investering in begrip een heel leven lang effect heeft!


«   »

Reactie plaatsen

Reacties

Er zijn geen reacties geplaatst.