contact@onderwijs2go.nl

Sterk BEGRIP voor de leesvaardigheid

Verbeter de leesvaardigheid met Sterk BEGRIP

Sterk BEGRIP, wat is het?

Sterk BEGRIP is het systeem om de leerkrachtvaardigheden te verbeteren bij begrijpend lezen. 

Want de leesvaardigheid van leerlingen is een probleem in Nederland. Onderwijs2Go gelooft dat de leesvaardigheid bij leerlingen vergroot, als leerkrachten vaardiger zijn. 

Er is hoop, want begrijpend lezen heeft een theorie! De code van begrijpend lezen is gekraakt door de komst van het pijlenmodel BEGRIP.

Dit is hét framework om begrijpend lezen doelbewust te onderwijzen.

De leesvaardigheid van leerlingen stimuleer je dus op een duurzame manier, omdat je de leerkrachtvaardigheden versterkt. 

Sterk BEGRIP, 7 speerpunten
Pijlenmodel BEGRIP
pijlen van het pijlenmodel BEGRIP

Sterk BEGRIP is gebaseerd op het pijlenmodel BEGRIP

In Nederland ligt er dus een zorg over de leesvaardigheid van leerlingen. Onderwijs2Go gelooft dat daar wat aan gedaan kan worden.

Het pijlenmodel BEGRIP is het centrale deel van Sterk BEGRIP. Het pijlenmodel BEGRIP is een universeel framework/denkkader, omdat het toepasbaar is op elke tekst en op elk werk-/denk-niveau.

Het model voor begrijpend lezen heeft 16 categorieën en 33 basisvragen. Pijlenmodel BEGRIP ondervangt minimaal 26 denkfouten bij begrijpend lezen, want leerlingen maken veel fouten bij begrijpend lezen. Hier kan echt wat aan gedaan worden. Het model fungeert daarom als brug tussen de leerkracht, leerling, tekst, lesuitwerking en toets.

De basisvariant is bruikbaar voor kleuters en ZML-leerlingen. De groeivariant voor de middenbouw en de uitgebreide variant voor bovenbouw en voortgezet onderwijs.

Alle deelvaardigheden van begrijpend lezen hangen op logische manier met elkaar samen, want de samenhang geeft het tekstinzicht. 

Met het model gaan leerlingen eerst informatie ordenen, dan verbanden leggen en tenslotte  conclusies trekken.

De deelvaardigheden staan in de categorieën rondom 4 pijlen. Bijvoorbeeld:

  • Tekstsoorten
  • Woordenschat
  • Oorzaak-gevolg relaties
  • Doel/middel relaties (probleem oplossend denken)
  • Feiten en meningen onderscheiden
  • Hoofd-bijzaken onderscheiden
  • Samenvatten
  • Hoofdgedachte en conclusies trekken

Alle speerpunten van het systeem zijn geënt op de 16 categorieën van het pijlenmodel BEGRIP.

Sterk BEGRIP: dé nieuwe didactiek voor begrijpend lezen.

Professionalisering van de leerkracht

Instructie over het pijlenmodel

Via blended learning leert de leerkracht alles over het pijlenmodel BEGRIP.

Want een bekwame leerkracht zorgt voor leesvaardige leerlingen. 

Na formatief toetsen is de instructie ook in te zetten voor doelbewuste training (opzetten interventies/instructie op maat).

Leerlingzorg / -ondersteuning

leerlijn begrijpend lezen

Bij elke categorie van het pijlenmodel BEGRIP is een leerlijn gemaakt. De leerkracht houdt daarmee grote lijnen en details van begrijpend lezen in de gaten. Daardoor is de ontwikkeling van begrijpend lezen goed te volgen per leerling of gehele groep. Bij hiaten in de ontwikkeling zet de leerkracht doelbewuste training in vanuit de instructie over begrijpend lezen, zodat de leerling leesvaardiger wordt.

Om de leerlijn in te vullen maakt de leerkracht gebruik van dagelijkse observatie en toetsen. De leerlijn helpt tijdens de samenwerking met ouders.

(De leerlijn wordt momenteel omgezet naar het format van Parnassys)

formatief toetsen (cito begrijpend lezen) analyse en advies

De toets gegevens cito-begrijpend lezen vormen de basis voor analyse.

De analyse maakt inzichtelijk waar wel en niet goed in onderwezen is door de leerkracht en/of welke instructie is blijven hangen bij de groep. Ook wordt de groei inzichtelijk en wat de gehele groep of een specifieke leerling nodig heeft.

Een goede analyse is nodig, omdat de leerkracht de leerlingen zo beter vooruit helpt.

Het advies sluit aan bij de 16 categorieën om interventies op te zetten. Deze interventies passen dan weer bij ‘de instructie over het systeem van begrijpend lezen’.

De database en het geven van advies zijn nu nog in beheer van Onderwijs2Go.

ouders als didactisch partners

Didactisch partnerschap met ouders kan spannend zijn.

Maar als de leerkracht goed weet waarom een leerling fouten maakt, helpt dit in het gesprek. Vooral als de leerkracht weet wat er aan gedaan kan worden, staan ouders vaak meer open voor aanwijzingen en overleg.

De leerkracht adviseert ouders over teksten (zie ook ‘leesbaarheid van de tekst bepalen’) en over doelbewuste training van bepaalde categorieën.

Professionalisering van de leerkracht (vervolg)

leesbaarheid van een tekst bepalen

De leerkracht bepaalt met een kwaliteitsmeting de leesbaarheid van de tekst. Bij de categorieën van het pijlenmodel BEGRIP heeft Onderwijs2Go een meetinstrument gemaakt. Hiermee geeft de leerkracht onderbouwd aan waarom een tekst wel/niet leesbaar is voor de leerlingen uit de groep.

In het meetinstrument staan vergelijkingstabellen zoals Avi, bibliotheek-indeling, enz. Zo kan de leerkracht ouders ook gericht adviezen geven om teksten thuis te lezen en voor te bereiden.

De kwaliteitsmeting zit in de online training.

relevante leesdoelen stellen

Lezen met een doel maakt het lezen meer betekenisvol.

Leerlingen willen graag een helder antwoord op de vraag: “Waarom moet ik dit lezen/leren?”

Daarom helpt helder antwoord geven op deze vraag, zodat de leesmotivatie vergroot.

Lezen met een relevantie doelgroep voor ogen en het inzetten van bekende en nieuwe werkvormen op de onderwijsgebieden vergroot de motivatie ook. Bijvoorbeeld: onderzoeken, ontwerpen, organiseren, samenwerken, mondeling of schriftelijk presenteren, leren leren.

Het opzetten van projectmatig werken met relevante leesdoelen komt in de app van Onderwijs2Go (in wording).

Aanvullende leermiddelen

sociaal leren - samen praten over teksten

Bij het pijlenmodel BEGRIP is een vragenspel gemaakt, zodat leerlingen samen praten over teksten. Ofwel sociaal leren.

De 33 basisvragen uit het pijlenmodel BEGRIP zijn verder uitgewerkt in ongeveer 150 vragenkaartjes, geordend naar de categorieën van het pijlenmodel BEGRIP. Daarnaast zitten er een ongeveer 20 pestkaarten in het spel om de spanning te verhogen.

De leerlingen lezen gezamenlijk een tekst. De leerkracht bepaalt vooraf welke vragen in het spel worden geoefend. De leerlingen spelen het spel.

Het spel is beschikbaar in de online training.

Onderzoek

onderzoek

Onderzoek om practice-based evidence (pbe) te bevestigen met evidence-based practice (ebp)

Na overleg met en op aanwijzing van de Universiteit van Amsterdam is Onderwijs2Go gestart met statistiekonderzoek ‘schoolresultaten begrijpend lezen’.

Onderwijs2Go heeft er voor gekozen om breed te meten en te onderzoeken rondom de vraag: “Hoe effectief is het pijlenmodel BEGRIP?”

Onderwijs2Go onderzoekt en volgt…

– schoolresultaten: alle groepen in een bepaald schooljaar (horizontaal meten)

– groepsresultaten: volgen van 1 bepaalde groep door de jaren heen (diagonaal meten)

– leerkrachtvaardigheden: volgen van 1 leerkracht voor een desbetreffende groep (verticaal meten)

– leerlingvaardigheden: volgen van 1 leerling over meerdere toets momenten (puntsgewijs meten)

 

Onderwijs2Go achterhaalt de reden van ruis op resultaten: andere methodieken, wijzigen van groepssamenstelling, leerkrachtwisseling, leerlingkenmerken.

 

Onderwijs2Go kijkt vanuit de gegevens ook naar de kansen voor verbetering.

 

error: kopiëren is niet toegestaan